Eigenaarschap van leerlingen over hun eigen leerproces: utopie of werkelijkheid?

Het Stella Maris College Meerssen-Valkenburg start in het schooljaar 2016 – 2017 een grote pilot rondom “gepersonaliseerd leren” voor een aantal brugklassers in beide locaties, Meerssen en Valkenburg. Wij starten deze pilot in de overtuiging dat leerlingen veel gemotiveerder zullen worden voor hun leren als zij zich geleidelijk aan meer eigenaar gaan voelen van hun leerproces. Enkele leden van ons innovatieteam zijn deze week in Zweden om zelf te ervaren hoe op enkele Kunskapsskolan scholen gepersonaliseerd leren is vormgegeven.
Eigenaarschap van leerlingen over hun leerproces ontbreekt in ons huidige onderwijs vrijwel volledig. Er zijn dan ook veel vragen hierover. Wat betekent dit, is het wel realiseerbaar, wat betekent het voor de leerling, voor de docent, voor ouders, wat betekent dit voor de schoolorganisatie enz.

Samen met HartverwarmendWijsLimburg organiseert het Stella Maris College op 5 april 2016, om 19:00 uur een avond rondom het thema “Ik bepaal mijn eigen leerroute”. Op de site www.hartverwarmendwijslimburg.nl kunt u meer lezen over deze inspirerende organisatie.

Lees meer

De leerling écht centraal

De tweede dag in de keuken bij een school met gepersonaliseerd leren als concept: Kunskapsskolan Nyköping. Wat mij opviel was de open cultuur. De principal zit in een open ruimte. Iedereen ziet haar en zij ziet iedereen. Het hele gebouw is open; veel glazen wanden en een open ruimte voor de workshops. De docenten verzorgen diverse vormen van bijeenkomsten met leerlingen en zijn stand-by als de leerling zelfstandig of in groepjes werkt in de zogenaamde workshops.

De 15-jarige leerlingen die ons rondleiden spreken opvallend goed Engels. Op alle vragen hebben zij een antwoord. Of het nu gaat over de leerdoelen die zij deze week afronden of aan het eind van het schooljaar, de dagelijkse planning, de rol van de docent, de dagelijkse door school verzorgde warme lunch of hoe hun ouders dit onderwijs ervaren. Logisch want ze werken elke dag gepersonaliseerd. Lees meer

Välkommen Kunskapsskolan

Vandaag heb ik kennisgemaakt met wat gepersonaliseerd leren in Zweden betekent. Daarvoor heb ik een bezoek gebracht aan een Kunskapsskolan-school in Norköping in Zweden. Kunskapsskolan zijn de pioniers van het gepersonaliseerde onderwijsconcept. Iedere leerling wordt gekend en heeft de kans zich optimaal te ontwikkelen.
De opzet van vandaag was dat we een dag van de leerling en docent aan den lijve zouden ondervinden. Dat is helemaal geslaagd. In een informele sfeer waar door leerlingen en docenten hard gewerkt werd heb ik heel wat ervaringen opgedaan.

Om acht uur was ik aanwezig bij de kick-off van deze week voor het docentteam. Allerlei praktische zaken en bijzonderheden over leerlingen en afwezige collegae werden gedeeld. Vervolgens observeerde ik een wekelijks individueel coachgesprek met Charlie een leerling van grade 9 (vergelijkbaar met het laatste jaar van onze onderbouw havo/vwo). Na de social talk ging het achtereenvolgens over zijn weekplanning, een terugblik op de toets natuurkunde vorige week, tips van de coach voor de invulling van de tijd op school en feedback van medeleerlingen. Centraal in het gesprek waren de gestelde doelen en steeds de vraag wat ga jij (Charlie) deze week doen? Het gesprek duurde 15 minuten. Daarna volgde nog een leerling. Helaas was dit wat lastiger voor mij aangezien het gesprek grotendeels in het Zweeds plaatsvond. Lees meer

PILOT gepersonaliseerd leren 2016-2017

Overgang van traditioneel onderwijs naar gepersonaliseerd onderwijs vergt veel van een organisatie en docenten. Het is dan ook wenselijk om in schooljaar 2016-2017 in de vorm van een pilot zo breed mogelijk ervaring op te doen met gepersonaliseerd leren.

We kiezen voor een pilot op de twee locaties voor een beperkt aantal leerlingen. In Valkenburg nemen alle leerlingen (circa 35 leerlingen) van de brugklas 2016-2017 van de kaderberoepsgerichte leerweg deel aan de pilot. In Meerssen nemen circa 90 leerlingen havo, atheneum en gymnasium deel aan de pilot. Inhoudelijk zal de pilot de gewenste situatie van gepersonaliseerd leren zoveel als mogelijk benaderen.

De communicatie richting ouders van de aangemelde leerlingen brugklas 2016-2017 vindt plaats in week 13. In week 15 komt er een info-avond, zowel in Valkenburg als Meerssen. In Valkenburg voor alle ouders en leerlingen van de brugklas kaderberoepsgerichte leerweg. In Meerssen voor alle ouders en aangemelde leerlingen die mogelijk interesse hebben in deelname aan de pilot. Na deze informatiebijeenkomsten kiezen de ouders/leerlingen. In Meerssen zal bij overtekening van leerlingen loting plaatsvinden.

De ervaringen binnen de pilot moeten ons de input geven om voorjaar 2017 een verantwoord besluit te nemen over ons toekomstig onderwijs. Onderwijs dat aansluit op de behoeften van de maatschappij en de leerling en uitvoerbaar, betaalbaar, verantwoord en duurzaam is.

Gepersonaliseerd leren

Het Stella Maris College kiest voor gepersonaliseerd leren. Waar hebben we het dan over? Wat zijn de voordelen? Hoe ziet het onderwijs er dan uit? Wat is de rol van de docent?

In gepersonaliseerd leren stuurt de leerling het eigen leerproces door het maken van eigen keuzes met betrekking tot het leren; de docent heeft een coachende rol ter ondersteuning van de leerling. Uitgangspunt hierbij zijn de wettelijk vastgestelde verplichte leerdoelen, verwoord in de zogenaamde kerndoelen van de onderbouw. Gepersonaliseerd leren verbindt deze leerdoelen met de ambitie en de kwaliteiten van de leerling. Het ‘wat’ ligt vast, op het ‘hoe’ en ‘wanneer’ heeft de leerling steeds meer invloed.

Gepersonaliseerd leren moet niet worden verward met leerlingen die aan hun lot worden overgelaten zonder begeleiding of onderwijs. Het gaat niet om het minimaliseren van de inzet van docentcapaciteit, maar wel om het maximaliseren van de tijd die leraren kunnen besteden aan hun meest belangrijke taak: onderwijzen en coachen. Aanvullend op de reguliere leeractiviteiten, ontvangen alle leerlingen iedere week ondersteuning en sturing van een persoonlijke coach. Enerzijds door elke dag te starten in een basisgroep van circa 15 leerlingen. Anderzijds tijdens individuele sessies met de coach. Doel van beide is om de leerling optimaal te ondersteunen in zijn leerproces.

Lees meer

Klankbordgroep 23 februari

Op 23 februari was alweer de derde klankbord bijeenkomst van dit schooljaar. Als toehoorder ben ik daarbij aanwezig geweest. Ik was benieuwd naar het verhaal van het innovatieteam en naar de input van leerlingen en ouders. Ik werd positief verrast door de vragen en antwoorden van ouders en leerlingen.

Allereerst werd de huidige stand van zaken besproken. Al snel werd duidelijk dat de innovatiegroep van plan is een koerswijziging door te voeren. Kort samengevat betekent dit: eerst het gepersonaliseerde leren (op basis van Kunskapsskolan) invoeren en daarna pas het thematische leren. Dit gepersonaliseerde leren zal in een pilot in zowel Meerssen als Valkenburg het komende schooljaar uitgevoerd worden. Het mooie is dat het Philips van Horne College in Weert hiermee ook gaat starten en wij zo van elkaar kunnen leren.

Heel wat aspecten van het gepersonaliseerd leren zijn daarna, in groepen, voorgelegd aan de ouders en de leerlingen. De mening van ouders en leerlingen is belangrijke input voor het innovatieteam. Er kwamen zeker interessante vragen van ouders en leerlingen voorbij. Onderstaand een selectie daaruit.

“Wat vinden de ouders van het parkeren van het thematisch leren?”
Ouders vinden dit een logische stap, ondanks dat men het jammer vindt dat er nu niet direct vanuit thema’s gewerkt gaat worden. Het gepersonaliseerde leren is al een enorme verandering die stap voor stap ingevoerd moet worden.

Lees meer